28/02/19

itwīwina kā-kiskinwahamāsoyān anohc

***************

mōnahikēsiw s/he digs a small hole

tāwistikwānēsin s/he bumps his/her head in a fall

tāskihtakahikēw s/he chops wood

tahkohcikāpawiw s/he stands on something

awihēw s/he loans (it) to s.o

***************

nīkān nikī-awihāw nimōnahikākan ta-mōnahikīsit ikwa kī-kaskihow māka ispīhk kā-kī-awihak nicīkahikān ta-tāskihtakahikīt, kī-tahkohcikāpiwiw mihtihk ikwa sīmāk kī-tāwistikwānīsihk!

kā-kwāhkohtīt 27/02/19

oski-itwīwina

**************

pihkotēwāpōhkēw s/he makes wood ash lye

nēhiyawiyihkāsow s/he is called so in Cree

nātakāsiw s/he goes to the bush country

awacipitēw s/he pulls s.o.

**************

kī-kiskisiw nīkān kā-kī-piyako-nātakāsit. tānitahto-kīsikāw ī-kī-papāmohtīt: kī-wanisin. pithisk kī-ati-tipiskāw ikwa ī-natonahk itī kā-wī-kapīsit, kī-wāpahtam kīkway: wāsaskotīnikan itikwī. kī-ati-nitawi-itohtīw – iskotīw pōti!

ikospīhk kīkāc kā-kī-takosihk kī-pēhtākot “awas, namōtha ikothikohk mīcimāpoy ta-asamitān.”

nōtikwīsiwa ī-ohtiskapithit iskotīhk ikwa kah-kihtwām ī-itīhikīthit.

kī-kanawāpahtam pīhcāyihk othākanihk – wah! pakahkam kī-pihkotīwāpōhkīthiwa nōtikwīsiwa ikosi isi ī-isinākosithit omīcimāpōthiw!

“tānisi ī-isithihkāsoyan?” kī-kakwīcimik.

“nitōtīmak nitisithihkātikwak kīspōs” itwīw ī-ati-kīsōwihkasot.

“awas! tānisi ī-nīhithawithihkāsoyan? kitāpwī-wīhowin!” itwīthiwa kiyāpic ī-itīhikīthit ikwa kiyāpic īkā ī-kī-itiskwīstākot.

“kā-kwāhkohtīt” itwīw.

“hāw, kitāpwī-wāpamitin kītha ikwa. ikwathāc ōma kitawahkānimitin. kitipīthimāw ikwa. ahāw kwāhkohtīs, wāpahtahin! pimohtī iskotīhk sīmāk.”

wahwā! mistahi ī-kī-ācimostākawit kīskwīhkāniskwīwa kā-wīkit sakāhk ikwa kā-tipīthimikocik athisitiniwak kiskīthihtamithici owīhowiniwāwa.

kī-ati-pimohtīw iskotīhk isi. “cīskwa! nīkān ta-kī-ākōyāpahpitisoyān! ikosi isi māna kā-isi-kaskihoyān,” kī-itwīw.

“ahāw māka, kithipa-tōta.”

ikwāni ikwa kī-ākōyāpahpitisow ikwa kihtwām ī-ati-pimohtīhkāsot iskotīhk isi māka apisīs ī-kwīskīt ikwa kī-sāpo-pimohtīw iskōtīw. “ahāw nohkō! kikanawāpamin nā? namōtha nikwāhkoson!”

“kakīpātis! namōtha kikī-pimohtān iskōtīhk. kikī-patohtān!”

“nimitahtīn nohkō! namōtha nohci-wāpin. mahti wīcihin. pimohtīhin iskotīhk isi” kī-itwīw.

“hāw!” itwīthiwa nōtikwīsiwa. ikwa ī-ati-pimohtīhikot ikotī.

ikospīhk mistahi kā-kī-kisisot – ikospīhk kīkāc kā-kī-saminahk iskotīhk, itwīw, “awacipisin nohkō! namōtha nika-kwāhkohtān!”

“nitawahkān ōma kītha ikwa nikiskīthihtīn kiwīhowin. kitipīthimitin. kiwī-tōtīn ōma kā-atosin!”

kītahtawī kī-kwīskipathihot ikwa kī-sohkī-kāhtinīw nōtikwīsiwa iskotīhk isi. ī-kī-kayāsācimot wītha athisk ī-kī-kiskisitōtahk kā-kī-wīhtamākawit: mīkwapathīstawaci kīskwīhkāniskwīw sakāhk, nama wīhkāc wīhtamaw kiwīhowin ahpō mīna nama wīhkāc kanawāpahta okīsikōhk isi; ikosi isi kā-wī-tipīthimisk kītha.

26/02/19

wīpac kā-kī-wāniskāyāhk kiyāpic īkā ī-kī-pītāpahk.

“āsay nā?” nikī-kakwīcimik. ī-kī-pasikōt sisōnī ninipīwinihk. sāsay kī-kīsīhow. “ahām” itwīw ī-kisiwi-kanawāpamit. “kikī-isin ī-wī-sipwīhtīyāhk niyānano-tipahikan!” mihcītwāw māna ikosi ī-itātisit, ikwa kākikī kiskīthihtahki kwayask ōma kā-itīthihtahk.

niyānano-cipahikanisa ikwa sāsy nikī-kakakwātaki-sāpohtānān timikonīhk. nama kīkwāy nikī-kisīpānīhkwān ikwa ī-thaki-nōhtīkatīyān.

“ahāw māka,nikī-takohtānān.” itwīw nisīmis. “wahwā! kanawāpahtaī-ati-wāpahk!”

ī-kī-ohpiskwīyiyān, wāsīyāpan. mistahi kī-mithonākwan. kītahtawī namōtha nikī-kisiwāsin ikwa kīkāc ī-kī-wanikiskisiyān ninōhtīhkatīwin.

“ikwa nā?” kī-itwīw ī-kī-nīpawīt nakahcāhk ī-tahkonāt otāpānāsk. ikwa mwayīs kā-kī-pīkiskwīyān, sāsay kī-nīhcipathihow otāpānāskohk ikwa ī-sōskopathihot: ī-thahki-kithipi-sōskwāciwīt ikwa kītahtawī sakāhk isi ī-ati-sōskopathit. ikwāni ikwa namōtha nikakī-wāpamāw.

nitati-nisihkāci-sōskwaciwānikwa ī-takosiniyān itī kā-kī-pīhtokwī-sāpo-sōskopathitsakāhk, nikī-ati-pimohtān. mistahi timikonīw ōta. ‘tānīhki īkāī-kī-kikasāmīyān’ ī-itīthihtamān. mistahi kispakaskitīwsakāw ōta ikwa poko ta-ati-tawahikīyān.

“tānitī kītha” nikī-tīpwān. nama kīkway. sīmāk nikī-sipwīhtān sakāhk, ikwa niwāpahtīn itī kā-kī-atimiskanawīt maskwamīhk isi. nikostīn maskwamīhk ikwa kiyāpic īkā ī-kispakatihk ōta. nisākihāw nisīmis māka, ēwako ohci ī-kī-ati-pimātakāskoyān…

25/02/19

“namōtha mistahi ī-nōhtī-pī-itohtīyān ōta,” itwīw kisītiniw, “kākikī māna ī-tasīhkīt.” kī-naki-pimohtīw ikwa ī-ohpiskwīyit ta-ay-itāpit. misiwī nanātohk maskosiya ī-kī-ohpikihki. kahkithaw ispātinawa kī-askihtakonākwana. ikwa ī-kī-ati-thōcisihk,waskawīpathiwa tāpiskōc ī-nīmimakahki. “kayās kī-piyako-apiw. mihcītwāw pītotīthihtākosiw māka kiyām. ikāwitha omisimāmitonithim! mistahi kisīwatisiw wītha.” itwīw ī-takosihkwāw nīkān wāskahikanihk.

kotak nāpīw awa kī-ati-sīhkipitisot ī-nitohtawāt. mistahi kī-kwāhtohtīwak ita kā-wīkicik ta-takohtīcik ōta ikwa tāpwī mistahi ī-nīstokātīt.

nistwāw kī-pāh-pāwīhikīt ana kisītiniw māka nama awiyak kī-apiw.“cīskwa” itwīw kisītiniw, “nipihtawāw awiyak ī-mācosit. ahpō itikwī ayāw otānāhk.”

otānāhk wāskahikanihk sisonī sīpīsis kī-nipawīthiwa iskwīwa. namōtha kihtīwithiwa wītha nānitaw ‘nistomitanaw ī-itahtopiponīthit itikwī’ māmitonithimīw nāpīw. ī-kī-sīkiwīpinikīthit sīpīsihk isi ikwa wāspisonāhtik astīw asicāyihk mistikohkikotī.

“pīhin ōta. niwī-nitawi-mitho-atamiskawāw.” itwīw kisītiniw.

katisk kā-kī-takosihk sisonī sīpīsihk, mistahi ati-mātow pīpīsis.

“kicimākānīs,nipīpīsim,” itwīw iskwīw, “nistwāw kā-yīkitot ōma pīsim.”

24/02/19

mihcītwāw māna kā-wīciwāt kotaka tipisk ī-kī-mācīthit. anohc ōma ī-wī-paskīt.

kī-mithwāsin tipiskāw ta-mācīnāniwik: kī-cahkāyāsin ikwa ī-kī-apisīsi-thōcisihk. tipiskāwi-pīsim kī-wāwiyīsiw ikwa sāsay misiwī sakāhk ī-nīpāyāstīk. kihtī-ayak mistahi kī-kitihamākīcik īkā ta-piyako-sipwīhtīhk wāwiyīsici pīsim, kiyām māka. maskawisīw wītha ikwa wīpac apohtīci kahkithaw ta-nanāskomikow.

ikwāni ikwa kī-ati-natonikīw. wīpac kī-mātāhcikīw. tānisi ōma māka? awīna ikosi ī-isisitīt māka? kītahtawī kī-cīstahikot okwayāhk. ikwa ī-sāminisot okwayāhk -kīkwāy ōma? sāponikan astīw ocihcīhk.

kī-ati-na-nāh-nīstopathiw. nikī-piscipohik ī-itīthihtahk. kīkwāy-mosihtawāt awiya ī-nōkosit wahyāwīsis māka sāsay ī-ati-cikahkwīpathit. kī-pahkisin mohcihk. kihtī-ayak ikosi māna kā-itwīcik “wanohtāwin ta-piyako-mācīhk wāwiyīsici pīsim.”

23/02/19

kihtwām ī-itāpamikot; tāpiskōc sāsay ī-kiskīthitamithit ōma kā-māmitonīthihtahk. “tānīhki īkā ī-ayāt ōta?”

“nama kīkway ikota kītha”

kipihtowīwin. sōskwāc ī-yīwahikīthit.

“namōtha nimithwīthimāw,” itwīw.

kī-naki-waskawīthiwa ikwa oyākanihk isi poko kī-sōhki-kakanawāpahtamithiwa.

“ahāw māka, mithonākosiw wītha. onahtā-pahkwīsikanihkīw ikwa owāskahikaniw wīsta. poko… namōtha nipapakwātīthimon ōti…. ikwa miyāhkosiw.”

“ocipwīw wītha ikwa kikī-atotitin ta-wīciwat.”

“kitatāmimin nā kītha?!”